नाशिक जिल्ह्यात एप्रिलच्या मध्यातच उष्णतेची तीव्रता वाढताना दिसत आहे. भारतीय हवामान विभागाच्या मुंबई प्रादेशिक केंद्राकडून प्राप्त माहितीनुसार, १४ ते १८ एप्रिल २०२६ या कालावधीत जिल्ह्यात हवामान प्रामुख्याने कोरडे व उष्ण राहण्याचा अंदाज आहे.
या कालावधीत आकाश स्वच्छ राहील आणि पावसाची कोणतीही शक्यता नसल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे. कमाल तापमान ३९ ते ४० अंश सेल्सिअसपर्यंत जाण्याची शक्यता असून किमान तापमान १९ ते २० अंशांच्या दरम्यान राहू शकते. तसेच वाऱ्याचा वेग साधारण ६.९ ते ९.५ किमी प्रतितास इतका राहण्याचा अंदाज वर्तविण्यात आला आहे.
शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा इशारा नाही, पण काळजी आवश्यक
या कालावधीत कोणताही विशेष हवामान इशारा देण्यात आलेला नसला तरी उष्ण आणि कोरड्या वातावरणामुळे शेती व्यवस्थापनात दक्षता घेणे गरजेचे आहे. पाण्याची टंचाई टाळण्यासाठी सूक्ष्म सिंचन पद्धतीचा वापर करण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.
भाजीपाला पिकांसाठी पाणी व्यवस्थापन
उन्हाळी हंगामात वेलवर्गीय भाजीपाला पिकांसाठी योग्य पाणी व्यवस्थापन अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. सिंचन करताना जमिनीचा प्रकार आणि पिकाची वाढ लक्षात घेऊन नियोजन करावे. ठिबक व तुषार सिंचनाचा वापर केल्यास कमी पाण्यातही चांगले उत्पादन मिळू शकते.
प्लास्टिक आच्छादनाचा वापर केल्यास बाष्पीभवन कमी होते आणि पाण्याची बचत होते. विशेषतः फुलधारणा ते फळ काढणी या काळात नियमित पाणी देणे गरजेचे आहे. शक्यतो सकाळी किंवा संध्याकाळी सिंचन करावे, दुपारच्या तीव्र उन्हात पाणी देणे टाळावे.
द्राक्ष बागांसाठी सूचना
द्राक्ष काढणी पूर्ण झाल्यानंतर एप्रिल महिन्यात छाटणी प्रक्रिया सुरू करावी. छाटणीनंतर १ टक्के बोर्डो मिश्रणाची फवारणी केल्यास रोगांपासून संरक्षण मिळू शकते.
डाळिंब शेतीत सिंचन नियोजन
डाळिंब बागांसाठी ठिबक सिंचन पद्धतीचा वापर अधिक उपयुक्त ठरतो. सुरुवातीच्या दोन वर्षांत प्रत्येक ओळीसाठी एक लॅटरल आणि प्रति झाड दोन ड्रिपर्स ठेवावेत. पुढील वर्षांत झाडांच्या वाढीनुसार लॅटरल व ड्रिपर्सची संख्या वाढवावी.
पाण्याची गरज झाडांचे वय, फळांचा भार, मातीचा प्रकार आणि हंगाम यावर अवलंबून असते, त्यामुळे त्यानुसार नियोजन करणे आवश्यक आहे.
आंबा उत्पादन व काढणी नियोजन
आंबा हंगामात विविध जातींची बाजारात मागणी वाढते. हापूस, केसर, पायरी, तोतापुरी, नीलम, आम्रपाली, दशहरी यांसारख्या जाती एप्रिलपासून उपलब्ध होऊ लागतात.
फळांची गुणवत्ता टिकवण्यासाठी वेळेवर काढणी करणे अत्यावश्यक आहे. हवामानातील बदलामुळे फळे पक्व होण्याच्या कालावधीत फरक पडतो. किनारी भागात आंबा ९० ते १०० दिवसांत तयार होतो, तर अंतर्गत भागात १२५ ते १३५ दिवस लागतात.
पशुधनासाठी उन्हाळी काळजी
उन्हाळ्यात गाई, म्हशी, शेळ्या आणि मेंढ्यांसाठी अतिरिक्त ऊर्जा असलेला आहार देणे गरजेचे आहे. पारंपरिक धान्याऐवजी बायपास फॅटचा वापर केल्यास ऊर्जा अधिक मिळते आणि पचन सुधारते.
याशिवाय जनावरांना जीवनसत्त्वे व खनिज मिश्रण देणे आवश्यक आहे. विशेषतः जीवनसत्त्व A, D3, E आणि C तसेच फॉस्फरस यामुळे उष्णतेचा ताण कमी होतो आणि रोगप्रतिकारशक्ती वाढते.
पुढील अपडेट कधी?
पुढील हवामान अंदाज आणि कृषी सल्ला १७ एप्रिल २०२६ रोजी प्रसिद्ध करण्यात येणार असल्याची माहिती देण्यात आली आहे.
ही माहिती महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाच्या कृषी हवामान विभागाकडून शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन म्हणून देण्यात आली आहे.